Press "Enter" to skip to content

႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားရဲ႕ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ​ေနရပ္​စြန္​႔ ထြက္​​ေျပးရျခင္​း သံသရာ

အာရ္​ကာန္​​ေဒသဟာ ၁၈ ရာစု​​ေနာက္​ပိုင္​း ကစၿပီး ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားအ​ေပၚ အၾကမ္​းဖက္​မႈမ်ား ႀကိဳးၾကားႀကိဳးၾကား ျဖစ္​ပြားတတ္​​​တ့ဲ ​ေဒသတစ္​ခု ျဖစ္​လို႔​ေနပါတယ္​။ အ့ဲလို ျဖစ္​ပြားခ့ဲတ့ဲ အၾကမ္​းဖက္​မႈ​မ်ားက ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားကုိ ရံဖန္​ရံခါ ဒုကၡသည္​ဘဝ ​ေရာက္​​ေစခ့ဲပါတယ္​။ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္​၊ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္​၊ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္​၊ ၁၉၉၁-၉၂ ခုႏွစ္​၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္​ ႏွင္​့ ၂၀၁၆-၁၇ ခုႏွစ္​မ်ားတြင္​ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ေနရပ္​စြန္​႔ ထြက္​​ေျပးရမႈမ်ား ႀကီးႀကီးမားမား ျဖစ္​ပြားခဲ့ပါတယ္​။ ထို႔အျပင္​ သာမန္​ႏွစ္​​ေတြမွာလည္​း ႏွစ္​စဥ္​ႏွစ္​တိုင္​း ခန္႔မွန္​း​ေျခလူ​ေပါင္​း တစ္​​ေသာင္​းစီ ထြက္​​ေျပးခ့ဲမယ္​လို႔ လူ႔အခြင္​့အ​ေရးအဖြဲ႔​ေတြရဲ႕ ခန္႕မွန္းေျခအရ သိရပါတယ္​။

႐ိုဟင္​ဂ်ာ သမိုင္းကို ေလ့လာရာတြင္ လူအမ်ားစုက ကုိလိုနီ​ေခတ္​​ေႏွာင္​းသမိုင္​းအ​ေပၚနဲ႔ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္​ကစၿပီး ျဖစ္​ပြားလာခ့ဲေသာ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ေနရပ္​စြန္႕ ထြက္​​ေျပးရမႈ​ေတြအ​ေပၚပဲ အာ႐ုံစူးစုိက္​​တတ္​ပါတယ္​။ ဒါဟာ တကယ္​​ေတာ့ ျမန္​မာအစုိးရရဲ႕ စြပ္​စြဲခ်က္​ျဖစ္​တ့ဲ “တရားမဝင္​ ခိုးဝင္​လာ​ေရာက္​​ေနထိုင္​သူမ်ား” ဆိုတ့ဲ လိမ္​ညာမႈ​ကုိ နားလည္​ႏိုင္​ဖို႔ မလံု​ေလာက္​​ေစပါဘူး။ ဒုကၡသည္​မ်ားကုိ မိမိဌာ​ေနရင္​းသုိ႔ ျပန္ပို႔​ေရး ျမန္​မာနဲ႔ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ ႏွစ္​ႏိုင္​ငံရဲ႕ သ​ေဘာတူစာခ်ဳပ္​​ေတြကုိ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္​၊ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္​​နဲ႔ မၾကား​ေသးခင္​က အစုံလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးရမႈ​ေတြအတြက္​ပဲ တရားဝင္​ ခ်ဳပ္​ဆိုခ့ဲတာျဖစ္​​ေပမယ္​့ ၁၈ ရာစုေနာက္ပိုင္း (၁၇၈၄)၊ ၁၉ ရာစု အေစာပုိင္းနဲ႔ ၂၀ ရာစု အလယ္ပိုင္း (၁၉၄၂) တြင္ ထြက္​​ေျပးသြားခ့ဲသူမ်ားဟာ ျမန္​မာႏိုင္​ငံကုိ ဘယ္​​ေတာ့မွ ျပန္​လာခ့ဲျခင္​း၊ ျပန္​လည္​ပို႔​ေပးျခင္​းမ်ား မရိွခ့ဲပါဘူး။ ၎တို႔​ဟာ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ ႏိုင္​ငံ၊ ​ေကာ့ဇ္​ဘဇားခ႐ိုင္​ ဧရိယာအတြင္​း အ​ေျခခ်​ေနထိုင္​သြားခ့ဲၿပီး ​ေဒသခံ​ေတြနဲ႔ ​ေရာ​ေႏွာသြားခ့ဲပါတယ္​။

႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ေတြဟာ ​​​ေျမာက္​ဦး​​ေခတ္​ ႐ိုဟင္​း​ေျမရဲ႕ လြတ္​လပ္​​တ့ဲ အခ်ဳပ္​အျခာအာဏာ၊ ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ႏိုင္​ငံ​​ေရး၏ အစိတ္​အပိုင္​း ျဖစ္​ခ့ဲ​​ပါတယ္​။ ဒါ​ေပမယ္​့ ျမန္​မာအစုိးရက ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ေတြကုိ ႏိုင္​ငံမ့ဲဘဝ​ သာမက အိုးမ့ဲအိမ္​မ့ဲဘဝ အထိပါ ​ေရာက္​​ေစခ့ဲတာဟာ ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ေတြရဲ႕ လူမ်ဳိးစုနဲ႔ ကုိးကြယ္​တ့ဲဘာသာတရား​ေၾကာင္​့သာ ျဖစ္​ပါတယ္​။

ထို႔အျပင္​ ျမန္​မာအစုိးရက ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားကုိ ကုိလိုနီ​ေခတ္​မွာ မတရားခိုးဝင္​လာတ့ဲလူ​ေတြလို႔ တံဆိပ္​ကပ္​လိုက္​ပါတယ္​။ သူတို့ကုိ အဲ့လို တံဆိပ္​ကပ္​သမုတ္​လိုက္​တ့ဲ အ​ေၾကာင္​းရင္​းဟာ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္ အာရာကာန္ နန္းေတာ္က်ဆံုးခ့ဲခ်ိန္မွစၿပီး၂၀၁၈ ခုႏွစ္ထိ ႏွစ္​မ်ားထဲတြင္​ ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ေတြက အခြင့္အေရး နည္​းနည္​းပါးပါး ခံစားပိုင္ခြင့္ရ႐ွိေသာ ေခတ္မွာ တနည္းအားျဖင့္ ကိုလိုနီေခတ္သာ  ျဖစ္​ပါတယ္​လို႔ ေျပာရမယ္။ သို႔ေသာ္ ၿဗီတိသွ် ကိုလိုနီ ဆုတ္ကြာသြားခ်ိန္တြင္ အနစ္နာဆံုးလူမ်ဳိးစုမွာလည္း ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားသာျဖစ္သည္။

အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးခ့ဲရမႈ သံသရာရဲ႕ သမိုင္​းက အာရ္​ကာန္​က ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ေတြရဲ႕ ရာစုႏွစ္​​ေပါင္​းမ်ားစြာ ဒုကၡခံစား​ခ့ဲရမႈ​ေတြကုိသာ ​ေဖာ္​ထုတ္​​ေပး​ေနတာသာ မဟုတ္​ဘဲ ၎တို႔ဟာ အာရ္​ကာန္​​ေျမရဲ႕ မူလဘူတ ဌာ​ေနတိုင္​းရင္​းသား ဆိုတာကုိပါ ​ေဖာ္​ထုတ္​​ေပး​ေနလ်က္​ရိွပါတယ္​။ ဒါ​ေၾကာင္​့ ၎႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ေတြဟာ သူတိုု႔ရဲ႕နယ္​​ေျမကို သိမ္းပိုက္​ၿပီး ျဖစ္လာတဲ့ အခု​ေခတ္​ ျမန္​မာျပည္နဲ႔လည္​း ခိုင္မာတ့ဲ ဆက္စပ္မႈ တည္​ရိွ​ေနတာကို အဆိုပါ သမိုင္​းက ​သက္​​ေသခံလ်က္​ရိွပါတယ္​။

 

၁၇၈၄ ခုႏွစ္​၊ အာရ္​ကာန္​ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​ က်ရႈံးသြားမႈ

၁၇၈၄ ခုႏွစ္​၊ ဒီဇင္​ဘာလ ၂၈ ရက္​​ေန႔တြင္​ ​ဘိုး​ေတာ္​ဝုိင္​း ဦး​ေဆာင္​တ့ဲ ဗမာ​​ေတြက အာရ္​ကာန္​ကုိ အျပည္​့အဝ က်ဴး​ေက်ာ္​သိမ္​းပိုက္​လိုက္​ခ့ဲတ့ဲအခါ ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ သုံး​ေသာင္​းခန္​႔ဟာ ​Bengal ​ေတာင္​ဖက္​ျခမ္​းကုိ ပထမအသုတ္​အျဖစ္​ ထြက္​​ေျပး ခိုလံႈခ့ဲရပါတယ္​။ ဗမာ​ေတြ​ရဲ႕ လက္​​ေအာက္​သုိ႔ အာရ္​ကာန္​ျပည္​ ​က်​ေရာက္​သြားခ့ဲၿပီးတ့ဲ​ ​ေနာက္​ပိုင္​းမွာလည္​း ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​မ်ားအ​ေပၚ ရန္​လိုမုန္​းထားမႈမ်ား တစ္​​ေန႔ထက္​တစ္​​ေန႔ မ်ားျပားက်ယ္​ျပန္​႔လာခ့ဲသျဖင္​့ ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​​ေတြရဲ႕ ​Bengal ​ေတာင္​ဖက္​ျခမ္​းသုိ႔ ထြက္​​ေျပးသြားခ့ဲရမႈ​ေတြလည္​း ပို၍ တိုးပြားလာခ့ဲၿပီး၊ ၁၇၉၀ ခုႏွစ္​ရဲ႕ အ​ေစာပိုင္​းႏွစ္​မ်ားတြင္​ သိန္​းနဲ႔ခ်ီ ​​ေရထြက္​လိုက္ခဲ့ရပါတယ္။​

၁၇၉၀ ခုႏွစ္​တြင္​ အ​ေ႐ွ႕အိႏၵိယ ကုမၸဏီက ဟီရမ္​​ေကာ့စ္​ ဆိုတ့ဲပုဂၢိဳလ္ကုိ Bangal ​ေတာင္​ဖက္​ျခမ္​းမွာ အ့ဲဒီဒုကၡသည္​​ေတြရဲ႕ ​​ေန​ေရးထိုင္​​ေရး​မ်ား စီစဥ္​​ေပးရန္​အတြက္​ ႀကီးၾကပ္​​ေရးမွဴးအျဖစ္​ တာဝန္​​ေပးအပ္​ခ့ဲပါတယ္​။ ဟီရမ္​​ေကာ့စ္​က ၎တို႔ကုိ ​အ့ဲဒီ​ေဒသမွာ ျပည္​လည္​​ေနရာခ်​ေပးခ့ဲပါတယ္​။ ​ေကာ့စ္​ဘဇား အနီးတဝုိက္​ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ မူလအေျခခ်ေနထိုင္သူမ်ားရဲ႕ အမ်ားစုမွာ အာရ္ကာန္မွ ​ေရာက္​ရိွလာၿပီး ဒုကၡသည္​အျဖစ္​ အ​ေျခခ်ခ့ဲသူမ်ားသာ ျဖစ္​ပါတယ္။ ဟီရမ္​​ေကာ့စ္​က အ့ဲဒီ​ေဒသကုိ ၿမိဳ႕အျဖစ္​တည္​​ေထာင္​ခ့ဲၿပီးတ့ဲ​ေနာက္​ တည္​​ေထာင္​သူျဖစ္​တ့ဲ သူ႔နာမည္​နဲ႔တြဲၿပီး ​ေကာစ္​့ဘဇား အျဖစ္​ အမည္​မွည္​့​ေပးခ့ဲပါတယ္​။ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္​က ​ဗမာ​ေတြ အာရ္​ကာန္​ကုိ က်ဴး​ေက်ာ္တိုက္​ခိုက္​လာခ့ဲမႈ​ေၾကာင္​့ Bangal ​ေတာင္​ဖက္​ျခမ္​းကုိ ထြက္​​ေျပးလာၿပီး ​ေကာ့စ္​ဘဇားအနီးတစ္​ဝုိက္​၌ အ​ေျခခ်​ေနထိုင္​သြားခ့ဲတ့ဲ အဆိုပါ ဒုကၡသည္​​ေတြဟာ ျမန္​မာႏိုင္​ငံကုိ မည္​သည္​့အခါမွ ျပန္​လာခ့ဲျခင္​းမရိွပါဘူး။

 

၁၉၄၂ ခုႏွစ္​၊ ႐ိုဟင္​ဂ်ာ မြတ္​စလိင္​မ္​မ်ားကုိ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ သတ္​ျဖတ္​မႈ

ကုိလိုနီ​ေခတ္​၊ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္​၊ မတ္​လ ၂၈ ရက္​​ေန႔တြင္​စတင္​ၿပီး သခင္ဟု​ေခၚတ့ဲ ​ေမာ့ဂ္​လူမ်ဳိးမ်ားႏွင္​့ ဗမာ့ အမ်ဳိးသား​ေရးဝါဒီ​မ်ားက ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားအ​ေပၚ ႀကီးမားတ့ဲ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ သတ္​ျဖတ္​မႈ က်ဴးလြန္​ခ့ဲပါတယ္။ လူဦးေရ​ ​​ေထာင္​​ေသာင္​း​ေပါင္​းမ်ားစြာ သတ္​ျဖတ္​ခံခ့ဲရၿပီး၊ အျခား ႐ွစ္​​ေသာင္​း​ေက်ာ္​ဟာလည္​း အသက္​႐ွင္​ခြင္​့ရ​ေရးအတြက္​ Chittagong၊ Subrinagar၊  Rangpur၊ Dinazpur စတ့ဲ ​ေဒသ​ေတြကုိ ထြက္​​ေျပးခိုလံႈ​ခ့ဲရပါတယ္​။ အ့ဲဒီ ဒုကၡသည္​​ေတြကုိလည္​း ျမန္​မာႏိုင္​ငံကုိ ျပန္​လည္​ပို႔​ေပးခ့ဲျခင္​း မရိွခ့ဲပါဘူး။

 

၁၉၇၈ ခုႏွစ္၊ နဂါးမင္​း စစ္​ဆင္​​ေရး

အာဏာ႐ွင္​ ​ေနဝင္​းလက္​ထက္​ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္​၊ ​ေဖ​ေဖာ္​ဝါရီလ ၁၁ ရက္​​ေန႔တြင္ Akyab (ယခုအ​ေခၚ) စစ္​​ေတြမွ စတင္​ခ့ဲတ့ဲ နဂါးမင္​း စစ္​ဆင္​​ေရးက ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ေပါင္​း ႏွစ္​သိန္​းခြဲ​ေက်ာ္​ကုိ အာရ္​ကာန္​မွ ထြက္​​ေျပး​လာ​ေစခ့ဲပါတယ္​။ အ့ဲဒီႏွစ္​၊ ဩဂုတ္​လ ၃၁ ရက္​နဲ႔ ဒီဇင္​ဘာလ ၂၉ ရက္​​ေန႔တြင္​ ​ေကာက္​ခံခ့ဲတ့ဲ စာရင္​းဇယားအရ ဒုကၡသည္​​ေပါင္​း ၂၅၂,၀၀၀ ဦး​ေရ ျဖစ္​ပါတယ္​။ ဒါ​ေပမယ္​့ စာရင္​း​ေကာက္​ခံရျခင္​းမရိွတ့ဲ လူ​ေတြကုိ ​ေပါင္​းလိုက္​ရင္​ ဒုကၡသည္​အ​ေရအတြက္​ သုံးသိန္​း​ေတာင္​ ​ေက်ာ္​သြားႏိုင္​ပါတယ္​။

၁၉၇၈ ခုႏွစ္​၊ ဇူလိုင္​လ ၉ ရက္​​ေန႔တြင္​ ဒုကၡသည္​မ်ား မိမိဌာ​ေနတိုင္​းရင္​းသုိ႔ ျပန္​ပို႔​ေရး သ​ေဘာတူညီမႈ စာခ်ဳပ္​ကုိ ျမန္​မာနဲ႔ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕အၾကား ခ်ဳပ္​ဆိုခ့ဲပါတယ္​။ ​ေနာက္​ပိုင္​းတြင္​ ဒုကၡသည္​ ၁၈၇၂၅၀ ဦးကုိ သူတို႔ရဲ႕ တိုင္းရင္​း​ေဒသျဖစ္​တ့ဲ ျမန္​မာႏိုင္​ငံကုိ ပို႔​ေပးခ့ဲပါတယ္​။

မိမိ ​ဆႏၵအ​ေလ်ာက္​ ျမန္​မာျပည္​သုိ႔ ျပန္​မသြားခ်င္​တ့ဲ ဒုကၡသည္​​ေတြကုိ အဓမၼျပန္​ပို႔ရန္​ ဖိအား​ေပးတ့ဲအ​ေနနဲ႔ စားနပ္​ရိကၡာမ်ား ရပ္​တန္​႔လိုက္​ျခင္​း အပါအဝင္​ တျခား ညႇဥ္​းပန္​းမႈမ်ားစြာကုိလည္​း ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ႏိုင္​ငံဖက္​က က်ဴးလြန္​ခ့ဲပါတယ္​။ ​အက်ဳိးသက္​​ေရာက္​မႈအ​ေနနဲ႔  ဒုကၡသည္​​ေပါင္​း တစ္​​ေသာင္​း​ေက်ာ္​ခန္​႔ဟာ အစာ​ေရစာနဲ႔ ​ေဆးဝါးျပတ္​လပ္​မႈ၊ အာဟာရခ်ဳိ႕တ့ဲမႈ စတ့ဲဒုကၡ​ေတြ​ေၾကာင္​့ အသက္​ဆံုးရႈံးခ့ဲရပါတယ္​။

ျမန္​မာအစုိးရအ​ေနနဲ႔ ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားကုိ အျမစ္​ျပတ္​ဖယ္​႐ွားရန္​ ရည္​ရြယ္​ၿပီး ျပဳလုပ္​ခ့ဲတ့ဲ အဆိုပါ နဂါးမင္းစစ္​ဆင္​​ေရးမွာ ​ေအာင္​ျမင္​မႈမရရိွခ့ဲဘူးလို႔ ဆိုရပါလိမ္​့မယ္​။ အဘယ္​​ေၾကာင္​့ဆို​ေသာ္​ ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားကုိ ျပည္​လည္​လက္​ခံခ့ဲရ​ေသာ​ေၾကာင္​့ ျဖစ္​တယ္​။ ဒါ​ေၾကာင္​့ အာဏာ႐ွင္​​ေနဝင္​း အစုိးရက ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားကုိ ျပန္​လည္​ၿပီးတစ္​ခါ ႏွင္​ထုတ္​ရန္​ ​ေနာက္​ထပ္​ အစီအစဥ္​အသစ္​တစ္​ခုကုိ ခ်မွတ္​ခ့ဲပါတယ္​။ ​အ့ဲဒါက​ေတာ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ရဲ့ “ႏိုင္​ငံသား ဥပ​ေဒ” ပဲျဖစ္​ပါတယ္​။

 

၁၉၉၁-၁၉၉၂ ခုႏွစ္​၊ န.စ.က စစ္​ဆင္​​ေရး

ဒီစဥ္​းလဲယုတ္​မာ​ေသာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္​ ႏိုင္​ငံသားဥပ​ေဒ​ေအာက္​၊ ၁၉၉၁-၉၂ ခုႏွစ္​မွာ ႀကီးမားတ့ဲ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးမႈ ျဖစ္​စဥ္​ ထပ္​ၿပီးတစ္​ခါ ျဖစ္​ပြားခ့ဲပါတယ္​။ ဦး​ေစာ​ေမာင္​ရဲ႕ ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​ၿငိမ္​ဝပ္​ပိျပား​မႈ တည္ ေဆာက္ေရးအဖြဲ႕ လက္​ထက္​တြင္​ ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​မ်ားကုိ ​​ေဒသႏၲရဥပ​ေဒနဲ႔ အမ်ဳိးမ်ဳိးခြဲျခားဖိႏွိပ္​ခ့ဲတ့ဲအျပင္​ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္​၌ ျပဳလုပ္​ခ့ဲတ့ဲ “ျပည္​သာယာစစ္​ဆင္​​ေရး” ​ေၾကာင္​့လည္​း လူ​ေပါင္​း ၂၆၀,၀၀၀ ဝန္​းက်င္​ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးခ့ဲရျပန္​ပါတယ္​။

၁၉၉၂ ခုႏွစ္​၊ ဧၿပီလ ၂၈ ရက္​​ေန႔တြင္​ ဒုကၡသည္​မ်ား မိမိတိုင္​းရင္​းဌာ​ေနသုိ႔ ျပန္​ပို႔​ေရး နားလည္​မႈ စာခြၽန္​လႊာတစ္​ခုကုိ ျမန္​မာနဲ႔ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ ႏွစ္​ႏုိင္​ငံတို႔အၾကား ခ်ဳပ္​ဆိုခ့ဲၿပီး​ေနာက္​ ႏွစ္​အနည္​းငယ္​အတြင္​း ဒုကၡသည္​​ေပါင္​း ၂၃၆,၅၉၉ ဦးကုိသာ ျပန္​လည္​လက္​ခံခ့ဲၿပီး က်န္​ဒုကၡသည္​မ်ားဟာ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ႏိုင္​ငံ ဒုကၡသည္​စခန္​း​ေတြမွာ ယခုထိ ​ေနထိုင္​လ်က္​ရိွ​ေနပါတယ္​။

အ့ဲဒီတုန္​းက မိမိဆႏၵအ​ေလ်ာက္​ ျပန္​မသြားခ်င္​ခ့ဲတ့ဲ ဒုကၡသည္​​ေတြကုိ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ အာဏာပိုင္​မ်ားက အမ်ဳိးမ်ဳိး ဖိအား​ေပး ၿခိမ္​း​ေျခာက္​ျခင္​း၊ ဖမ္​းဆီး ​ေထာင္​ဒဏ္​ခ်မွတ္​ျခင္​း၊ ႐ိုက္​ႏွက္ျခင္​း၊ အစာ​ေရစာ ကန္႔သတ္​ထားျခင္​းမ်ား ျပဳလုပ္​ခ့ဲပါတယ္​။ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕အာဏာပိုင္​​ေတြရဲ႕ လုပ္​ရပ္​ကုိ ကန္​႔ကြက္​ဆန္​႔က်င္​တ့ဲအ​ေနနဲ႔ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး အဖြဲ႔ UNHCR က​ေတာင္​ သူတို႔ရဲ႕လုပ္​ငန္​းစဥ္​​ေတြကုိပင္ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ႏိုင္​ငံမွ ႐ုပ္​သိမ္​းခ့ဲလိုက္​တယ္​။

 

၂၀၁၂ ခုႏွစ္​၊ ႐ိုဟင္​ဂ်ာ ဆန္​႔က်င္​​ေရး အၾကမ္​းဖက္​မႈ

ျပည္​​ေထာင္​စု ၾကံ့ခိုင္​​ေရးႏွင္​့ဖြံ႔ၿဖိဳး​ေရး ပါတီက ဦး​ေဆာင္​ဖြ႔ဲစည္​းတ့ဲ ဦးသိန္​းစိန္​ အစုိးရလက္​ထက္​၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္​၊ ဇြန္​လ ၃ ရက္​​ေန႔မွာ ဘာသာ​ေရး အားထုတ္​သူ မြတ္​စလိင္​မ္​ (၁၀) ဦးကုိ ရခိုင္​ျပည္​နယ္​၊ ​ေတာင္​ဂုတ္​ၿမိဳ႕နယ္​မွာ ရခိုင္​အစြန္​႔​ေရာက္​သမားမ်ားစြာက ရက္​ရက္​စက္​စက္​ သတ္​ျဖတ္​ခ့ဲရာမွစတင္​ၿပီး ႐ိုဟင္​ဂ်ာ ဆန္​႔က်င္​​ေရး အၾကမ္​းဖက္​မႈမ်ားကုိ အာဏာပိုင္​မ်ားက စနစ္​တက် မီး​ေမႊးခ့ဲပါတယ္​။ လူ​ေပါင္​း ၂၅၀,၀၀၀ ခန္​႔ကုိ မိမိရဲ႕ အိုးအိမ္​မ်ား စြန္​႔ခြာ​ေစခ့ဲရာ ထိုအထဲတြင္​ လူ​ေပါင္​း ၁၅၀,၀၀၀ ခန္​႔ဟာ ႏိုင္​ငံတြင္​း IDP ဘဝ ​ေရာက္​သြားခ့ဲရတာ ယ​ေန႔အထိပဲ ျဖစ္​ပါတယ္​။

ဒီ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္​ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ သတ္​ျဖတ္​မႈရဲ႕ သား​ေကာင္​ဘဝ ​ေရာက္​ခ့ဲရသူမ်ားျဖစ္​ၾကတ့ဲ ျပည္​တြင္​း ​ေရြ႔​ေျပာင္​း​ေနထိုင္​​ေနခ့ဲရသူမ်ားကုိ ျမန္​မာအစုိးရက ယခုထိ ျပန္​လည္​​ေနရာခ်ထားျခင္​း မ​ေပးခ့ဲသလို ျပည္​ပသုိ႔ ထြက္​​ေျပးခိုလႈံ​ေနခ့ဲရသူမ်ားကုိလည္​း ယခုထိ ျပန္​လည္​​ေခၚလာခ့ဲျခင္​းမ်ား မျပဳလုပ္​ခ့ဲ​ေပ။

 

၂၀၁၆/၂၀၁၇ ခုႏွစ္​၊ နယ္​​ေျမ႐ွင္​းလင္​း​ေရး စစ္​ဆင္​း​ေရး

ေနာက္​ဆံုးအႀကိမ္​အျဖစ္​ ​ေဒၚ​ေအာင္​ဆန္​းစုၾကည္​ဦး​ေဆာင္​တ့ဲ NLD အစုိးရလက္​ထက္​၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္​ ​ေအာက္​တိုဘာလ ၉ ရက္​​ေန႔​ေနာက္​ပိုင္​းနဲ႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္​ ဩဂုတ္​လ ၂၅ ရက္​​ေန႔ ​ေနာက္​ပိုင္​းမ်ားတြင္​လည္​း အာဏာပိုင္​မ်ားက နယ္​​ေျမ႐ွင္​းလင္​း​ေရး ​ေခါင္​းစဥ္​တပ္​ကာ ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားအ​ေပၚ သမိုင္​းရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး​ေသာ စစ္​ဆင္​​ေရးကုိ ျပဳလုပ္​လာခ့ဲပါတယ္​။ အက်ဳိးဆက္​အျဖစ္​ လူ​ေပါင္​း ​ေထာင္​ခ်ီအသတ္​ခံခ့ဲရၿပီး လူ​ေပါင္​း ဆယ္​သိန္​းေက်ာ္ (၁,၁၁၈,၅၇၆ ဦး) ဟာလည္​း အိမ္​နီးခ်င္​း ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ႏိုင္​ငံမွာ သြား​ေရာက္​ခိုလံႈ​ေနခ့ဲရပါ​ေတာ့တယ္​။ ဒါဟာ ႐ိုဟင္​ဂ်ာတို႔ရဲ႕ သမိုင္​းမွာ အႀကီးမားဆံုး​ေသာ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္ သတ္​ျဖတ္​ခံခ့ဲရမႈနဲ႔ အႀကီးမားဆံုး​ေသာ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးခ့ဲရမႈပဲ ျဖစ္​ပါတယ္​။ ထြက္​​ေျပးခ့ဲၾကသူမ်ားကုိ ျပန္​လည္​လက္​ခံ​ေရးအတြက္​ ျမန္​မာနဲ႔ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ ႏိုင္​ငံတို႔အၾကား နားလည္​မႈစာခြၽန္​္လႊာကုိ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္​ ႏိုဝင္​ဘာလ ၂၃ ရက္​​ေန႔မွာ ခ်ဳပ္​ဆိုခ့ဲ​ေသာ္​လည္​း လက္​​ေတြ႔မွာ​ေတာ့ ဒုကၡသည္​မ်ားကုိ ျပန္​လည္​လက္​ခံ​ေရး​လုပ္​ငန္​းစဥ္​မ်ားကုိ ယခုထိ အ​ေကာင္​အထည္​​ေဖာ္​ႏိုင္​ျခင္​း မရိွခ့ဲပါ။

႐ိုဟင္​ဂ်ာအ​ေရးကုိ ​ေလ့လာခ့ဲသူမ်ားရဲ႕ အဆိုအရ ယခုအခ်ိန္​တြင္​ ၉၀ ရာခိုင္​နႈန္​း​ေသာ ႐ိုဟင္​ဂ်ာ​ေတြဟာ မိမိတို႔ရဲ႕ အိုးအိမ္​မ်ားကုိ စြန္​႔ခြာကာ တိုင္​းတစ္​ပါးသုိ႔ ဒုကၡသည္​အျဖစ္​ ​ေရာက္​ရိွသြားခ့ဲရ​ၿပီး ျပည္​တြင္​းမွာ ႐ိုဟင္​ဂ်ာဦး​ေရ ငါးသိန္​းထက္​ ပိုမရိွႏိုင္​​ေၾကာင္​း ​ေျပာပါတယ္​။

၁၇၈၄ ခုႏွစ္​နဲ႔ ၁၉၄၂ ခုႏွစ္​မ်ားတြင္​ အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးသြားခ့ဲတ့ဲ ဒုကၡသည္​​ေတြဟာ ျမန္​မာႏိုင္​ငံသုိ႔ မည္​သည္​့အခါမွ ျပန္​လည္​ဝင္​​ေရာက္​လာခ့ဲျခင္​း မ​ရိွတ့ဲအျပင္​ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္​နဲ႔ ၁၉၉၁-၉၂ ခုႏွစ္​မ်ားက အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးသြားခ့ဲတ့ဲ ဒုကၡသည္​​ေတြကုိလည္​း အျပည္​့အဝ ျပန္​လည္​လက္​ခံခ့ဲျခင္​း မရိွ​ေခ်။ ဒီအအခ်က္​အလက္​မ်ားကုိ ​ၾကည္​့ျခင္​းအားျဖင္​့ “တရားမဝင္​ခိုးဝင္​​ေနထိုင္​သူမ်ား” ဆိုတာ ဘယ္​သူ​လဲ ဆိုၿပီး ​ေမးခြန္​းထုတ္​လိုပါတယ္​။

မၾကား​ေသးခင္​က အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးသြားခ့ဲရတ့ဲ ဒုကၡသည္​​မ်ားကုိ မိမိဌာ​ေနရင္​းသုိ႔ ျပန္​ပို႔ရန္​ စီစဥ္​​ေန​ပါတယ္​။ တကယ္​လို႔သာ ဒီ႐ိုဟင္​ဂ်ာ ဒုကၡသည္​​မ်ာယရဲ႕ လူသားျဖစ္​တည္​မႈနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ လံုးဝဥႆံုးဆံုးရႈံးခံခ့ဲရတ့ဲ လူသားအခြင္​့အ​ေရးမ်ားအတြက္​ အာမခံခ်က္​မရမခ်င္​း ဒုကၡသည္​​ေတြကုိ အလ်င္​စလို ျပန္​လည္ပို႔​ေပးခ့ဲမယ္​ဆိုရင္​ ဘဂၤလား​ေဒ႐ွ္​႕ႏိုင္​ငံအ​ေနနဲ႔ “မၾကာခင္​ျပန္​​ေတြ႔ပါအံ့” ဆိုၿပီး ႏႈတ္ဆက္ဖို႔ပဲ ရိွပါတယ္​။

ဒါ​ေၾကာင္​့ … ႐ိုဟင္​ဂ်ာမ်ားရဲ႕ “အစုလိုက္​အျပံဳလိုက္​ ထြက္​​ေျပးရျခင္​း သံသရာ” ကုိ ဒီအႀကိမ္​မွာ မျဖစ္​ျဖစ္​​ေအာင္​ အဆံုးသတ္​ရမည္​ျဖစ္​​ေၾကာင္​း ​ေဆြး​ေႏြးတင္​ျပလိုက္​ရပါတယ္​။

 

Qutub Shah ရဲ႕ “ROHINGYA: CIRCLE OF EXODUS” ေဆာင္းပါးကုိ ျမန္​မာလို ဆီ​ေလ်ာ္​​ေအာင္​ ယ်ာတင္​ (႐ိုဟင္​းသား) က ဘာသာျပန္​ျခင္​း ျဖစ္​ပါတယ္​။

More from အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္More posts in အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ »

One Comment

  1. ေဆာ္ေယာတ္ အာ၇္ကာနိ ေဆာ္ေယာတ္ အာ၇္ကာနိ July 28, 2018

    ၇ုိဟင္ဂ်ာေတြခံစားေနသည္အစပုိင္းဘုိးေတာ၀ုိင္းလူသတ္သၼားေခါင္းေဆာင္၏သမုိင္းကုိခင္ဗ်ာဘဲထင္ထားတာေတြျပီးအန္မတန္ေလးစားဂုဏ္ယူမိပါတယ္

Comments are closed.

Mission News Theme by Compete Themes.